Vào khoảng 17h10’ ngày 01/06/2022, Trung tâm Cấp cứu 115 tỉnh Khánh hòa nhận được cuộc gọi cấp cứu của người dân tại hồ bơi khu Resort trên địa bàn Thành phố Nha Trang có trường hợp trẻ em bị đuối nước.
Theo lời kể của gia đình, trường hợp bé Ng.T.M.L (05 tuổi, trú tại phường Phước Long, TP Nha Trang, Khánh Hòa) được gia đình đưa đi nghỉ dưỡng tại khu Resort nhân dịp lễ 01/06. Trong khi vui chơi tại hồ bơi cùng gia đình, cháu L bị chìm dưới nước, không rõ thời gian. Lúc phát hiện, gia đình đã đưa cháu lên bờ trong tình trạng bất tỉnh, tím tái và gọi Cấp cứu 115 đến hỗ trợ.
Sau khi tiếp nhận thông tin, đội Cấp cứu 115 (Y sĩ Phạm Văn Huy – Y sĩ Đường Thị Huyền Trang) nhanh chóng xuất phát, trên đường đi đội cấp cứu 115 chủ động liên lạc hướng dẫn người dân tại hiện trường cách sơ cấp cứu ban đầu.
Sau khoảng 05 phút di chuyển, đội cấp cứu 115 có mặt tại hiện trường. Tiếp nhận bệnh nhân trong tình trạng: Hôn mê sâu, Glasgow 3 điểm, da xanh, môi và đầu chi tím tái , nhịp tim rời rạc, mạch quay và huyết áp không đo được, thở ngáp cá, đồng tử 2 bên khoảng 2mm, phản xạ ánh sáng kém, dịch mũi họng lượng nhiều.
Đội cấp cứu 115 nhanh chóng tiến hành thủ thuật hồi sức tim phổi như: Đặt Nội khí quản, ép tim ngoài lồng ngực, bóp bóng hỗ trợ qua ống nội khí quản, thiết lập đường truyền, dùng thuốc vận mạch, ủ ấm toàn thân cho trẻ. Sau 15 phút hồi sức tích cực, bệnh nhân có tim trở lại, mạch quay rõ. Đội cấp cứu 115 tiếp tục hồi sức và theo dõi trên đường đưa bệnh nhân đến Khoa Cấp cứu – Bệnh viện đa khoa tỉnh Khánh Hòa với chẩn đoán Ngưng tuần hoàn hô hấp ngoại viện/ đuối nước
Tại khoa Cấp cứu, bệnh nhi trong tình trạng hôn mê, thở ngáp cá, da xanh, niêm mạc nhợt, có phản xạ nhẹ gân cơ tay chân. Phổi có nhiều rale ẩm, nổ 2 bên phế trường, SpO2 = 85-90%, mạch 120 lần/phút. Tại đây, bệnh nhi được các Y Bác sĩ thăm khám, đánh giá và xử trí hút đờm dãi, bóp bóng có O2 = 7l/p, chụp X-quang tim phổi rồi nhanh chóng chuyển về đơn vị hồi sức khoa Nhi thở máy.
Tại khoa Nhi, bệnh nhi được các Y bác sĩ cho thở máy, khám bệnh và theo dõi sát các dấu hiệu sinh tồn trên Monitor. Sau hơn 12 giờ hồi sức tích cực, đến khoảng 06h30’ ngày 02/06/2022 bệnh nhi có dấu hiệu hồi tỉnh, có các phản xạ khi bị kích thích, mạch và huyết áp ổn định dần. Đến 16h00’ cùng ngày, bệnh nhi tỉnh, mở mắt tự nhiên, da niêm mạc hồng, mạch quay rõ, nghe hiểu và thực hiện đúng các động tác Bác sĩ yêu cầu, nồng độ oxy trong máu cải thiện tốt. Bác sĩ chỉ định cai máy thở, rút ống nội khí quản, tiếp tục theo dõi các dấu hiệu sinh tồn và thần kinh tri giác.
Đến ngày 03/06, bệnh nhi tỉnh táo, tiếp xúc tốt, dấu hiệu sinh tồn ổn định và đang tiếp tục theo dõi điều trị viêm phổi tại khoa.
Đến 07h00’ ngày 04/06, tình trạng sức khỏe bệnh nhi tiến triển tốt, trẻ tỉnh táo, linh hoạt, có thể tự vệ sinh cá nhân, dấu hiệu sinh tồn ổn định, tình trạng viêm phổi cải thiện tích cực và chờ ngày xuất viện.
Hình ảnh đội Cấp cứu 115 đến thăm khám và đánh giá lại sức khỏe của bệnh nhi
Đây là một trường hợp may mắn bé gái được cứu sống nhờ sự phát hiện, phối hợp và xử trí sơ cấp cứu ban đầu kịp thời của người dân, những can thiệp chuyên sâu của đội Cấp cứu 115 nên não của nạn nhân chưa bị tổn thương, quá trình hồi phục tốt.
Nhân một trường hợp điển hình này, BSCK2. Bùi Văn Bảo, Phó Giám đốc Trung tâm cấp cứu 115 chia sẻ: “Vào các thời điểm trong năm, tình trạng đuối nước là những tai nạn thường gặp. Đỉnh điểm thường rơi vào dịp hè, thời tiết nóng, người dân thường đến các hồ bơi, bãi biển để nghỉ dưỡng, nhưng vì những sự cố đáng tiếc trong quá trình vui chơi như: chuột rút, đi vào những vùng nước sâu, chum vại không có nắp đậy… khiến nạn nhân bị đuối nước và bất kỳ ai cũng có nguy cơ bị đuối nước, kể cả người biết bơi khi gặp phải tình huống nguy hiểm nên tuyệt đối không được chủ quan.”
NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT KHI GẶP NGƯỜI BỊ ĐUỐI NƯỚC
Theo định nghĩa của WHO, “Đuối nước là hiện tượng khí quản của người lớn hay trẻ nhỏ bị một chất lỏng (thường là nước) xâm nhập vào dẫn tới khó thở. Hậu quả của ngạt thở lâu có thể là tử vong (chết đuối) hoặc không tử vong, nhưng gây tổn hại nghiêm trọng cho hệ thần kinh.”
Đuối nước gây nên tình trạng suy hô hấp, phù phổi cấp, phù não, suy tim, rối loạn điện giải… Hậu quả nặng nề của đuối nước nếu phát hiện muộn có thể đẫn đến tổn thương não, rơi vào tình trạng sống thực vật vĩnh viễn, thậm chí tử vong”.
Người bị đuối nước nếu được cấp cứu kịp thời, đúng phương pháp thì tỷ lệ cứu sống rất cao, nhưng nếu sơ cứu chậm trễ, sai cách có thể để lại biến chứng nặng nề về sau. Vì vậy, để hạn chế tình trạng trẻ đuối nước đặc biệt trong dịp hè, BSCK II. Bùi Văn Bảo khuyến cáo:
- Cần dạy cho trẻ em kỹ năng bơi lội và giải quyết các tình huống nguy hiểm có thể gặp phải khi tiếp xúc với nước, giải thích cho trẻ hiểu được sự nguy hiểm và tuyệt đối không được chủ quan khi tự ý tập bơi hay tắm sông, tắm biển,… Các bậc cha mẹ cũng cần tìm hiểu, học tập, trang bị các kĩ năng cơ bản về sơ cấp cứu cơ bản đối với người bị đuối nước.
- Hạn chế cho trẻ đến gần những nơi có sông, suối, ao, hồ, bề mặt nước không có nắp đậy, đặc biệt không được để trẻ một mình đến những nơi nguy hiểm khi không có người lớn đi cùng. Khi tắm ở bể bơi, tắm biển, cha mẹ phải mặc áo phao cho trẻ, luôn quan sát, giữ khoảng cách và theo dõi trẻ trong suốt quá trình vui chơi.
- Không cho trẻ tắm biển trong những ngày thời tiết xấu như mưa, bão,…và không nên tắm biển vào những thời điểm sáng sớm hoặc về đêm.
- Lựa chọn những địa điểm tắm an toàn, có quản lý, giám sát, cứu nạn cứu hộ kịp thời, không tắm ở những bãi tắm tự phát.
- Ngay khi phát hiện có người bị đuối nước, cần hô to, kêu gọi mọi người đến ứng cứu, tìm cách đưa nạn nhân lên bờ an toàn. Đồng thời , cần nhanh chóng tìm bất kỳ các dụng cụ có thể cứu gián tiếp như: cây sào, dây, áo phao,… cho người bị đuối nước bám vào để kéo nạn nhân vào bờ và gọi hỗ trợ của Cấp cứu 115.
- Tuyệt đối không tự ý di chuyển khi không có sự hướng dẫn và hỗ trợ của người có kỹ năng, cán bộ y tế trong quá trình sơ cấp cứu ban đầu tránh những hậu quả đáng tiếc xảy ra.
- Tuyệt đối không được nhảy theo cứu nạn nhân nếu mình không biết bơi và không biết cách cứu đuối vì bản thân mình cũng có thể bị đuối nước.
- Loại bỏ quan niệm người thân của nạn nhân không được cứu người đuối nước mà phải chờ người khác đưa lên bờ. Bởi vì có thể làm mất “thời gian vàng” để cấp cứu. Hoặc dốc ngược người nạn nhân lên vai rồi chạy mà không tiến hành ép tim và hô hấp nhân tạo,…các biện pháp này vô tình kéo dài thời gian dẫn đến tình trạng thiếu oxy não gây ra những di chứng nặng nề ở não sau này nếu như nạn nhân được cứu sống.
BSCK II. Bùi Văn Bảo
Trung Tâm Cấp Cứu 115 Khánh Hòa
